De Notenkraker

De Sneeuwvlokken van Ooit

Zware roodfluwelen gordijnen houden een ijzige winteravond buiten het huis van de familie Stahlbaum. Onder een goudgekleurde kerstboom bewondert de jonge Clara haar cadeaus, wanneer haar peetvader haar een notenkraker geeft. Ondanks zijn bochel en ontbrekende oog sluit het kleine meisje de pop meteen in haar hart. Om middernacht, wanneer het feestende gezelschap zich heeft teruggetrokken en de kinderen zijn gaan slapen, trippelt Clara de woonkamer in en ziet dat haar peetvader de notenkraker heeft betoverd tot een levensgrote man. Uit het niets vult de kamer zich met muizen die onder leiding van hun vuile muizenkoning een aanval doen op de notenkraker. Clara vecht dapper om de beesten te verslaan en redt het leven van haar pop die zo plots verandert in een prins. Dankbaar brengt hij Clara naar zijn koninkrijk vol sneeuw en ze krijgt verschillende verrassingen als dank voor haar moed, waarna ze uiteindelijk tevreden terugkeert naar haar veilige woonkamer.

In deze moderne versie van de Notenkraker door het Kiev Modern Ballet wordt dit Russische kerstsprookje verteld als nooit tevoren. Een verhaal dat bij velen bekend staat om de wonderlijke muziek van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski verschijnt in een nieuwe dansvorm. Geen spitzen of elegantie, maar een scala aan schokkerige passen vormen de gebochelde peetvader en zijn poppencreatie. De muizenkoning en zijn gevolg verdwijnen niet, maar vormen de inwoners van het rijk van de prins en brengen zo een chaotisch maar vermakelijk vertoon van de vele volkse dansen. Uiterste precisie en serieusheid kunnen worden gevonden in de hartstochtelijke duetten van Clara en haar prins die zo een mooi contrast vormen met de rest van het stuk.

Choreograaf Radu Poklitaruis is erin geslaagd een moderne, vrije en humoristische draai te geven aan een klassieker die zo vooral het jongere publiek erg zal aanspreken.

 

Eenzame begeerte

Een liefde door haat

Uit een kleurrijk decor van een pretpark aan de kust kan alleen goeds voortkomen, tenminste zo leek het. Wanneer Thomas en Marie elkaar onhandig treffen op het strand slaat er een vonk over die niet meer valt te doven. De jonge mensen vinden elkaar in de kalme stroom van het koele zeewater en terwijl Marie verward vertelt over haar echtgenoot, baant de vastberaden Thomas zich een eigen weg naar haar hart. Twintig jaar later is het tij geheel gekeerd. Thomas vindt zichzelf een mislukte afspiegeling van iets wat een succesvolle man had kunnen zijn en Marie, die haar oorspronkelijke echtgenoot verzonnen bleek te hebben, is van mening dat ze al jaren wordt gebruikt. Allebei beschuldigen ze elkaar van het vertrappen van hun geluk, maar hun wederzijdse aantrekkingskracht maakt het onmogelijk om los te laten.

Theatergroep Suburbia schetst in Eenzame begeerte het beeld van twee mensen die zichzelf voorbij zijn gelopen zonder het door te hebben. Lot van Lunteren en Stefan Rokebrand zijn aan elkaar gewaagd en brengen de regie van Olivier Diepenhorst gepassioneerd tot leven. Met volle poëtische monologen is het de woordenstrijd die het echtpaar doet opleven en toch weet men vanaf de eerste zin dat deze mensen nooit meer zullen worden wat ze ooit zijn geweest.

Eenzame begeerte is een duet, waarin geregeld, maar nooit onbezonnen, wordt valsgespeeld om altijd te eindigen in een perfecte harmonie.

 

Breivik

De Stem van een Nachtmerrie

Zijn naam is bekend bij velen, maar zijn daden staan bij nog veel meer mensen in het geheugen gegrift. Anders Behring Breivik bracht in 2011 zevenenzeventig mensen om het leven in zijn zelfuitgeroepen strijd tegen de islamisering van Europa. De massamoordenaar staat ook in de gevangenis volledig achter zijn ideologie en vindt tot op de dag van vandaag dat hij een rechtvaardige daad heeft verricht. Zijn stem is nu te horen in het theater.

In de voorstelling Breivik wordt het verhaal van de Noorse terrorist verteld vanuit een benauwend perspectief. Het publiek zit in een dichte cirkel op het podium en draagt een hoofdtelefoon waaruit de woorden van de gevreesde man direct te horen zijn, ook al staat hij zelf nog geen meter verder. Zo wordt men gedwongen zich af te zonderen van alle mogelijke sociale interactie en met teksten die direct uit Breiviks extreemrechtse manifest stammen, komt de denkwijze van de kalm ogende man akelig dichtbij. Het is dan ook niet vreemd dat deze voorstelling veel stof tot nadenken geeft.

Alex Molenaar speelt Breivik met een intimiderende concentratie en in de regie van Jelle van der Meulen ontstaat er een intense vorm van muziektheater, waarin men het ene moment een speld kan horen vallen, maar nog geen tel later wordt overspoeld door een kakofonie van gedachten. De voorstelling Breivik is een krachtig, maatschappelijk stuk dat ondanks het kleine toneel waar het voor ontworpen is, zeker een groter podium verdient.

Met de Mantel der Liefde

Fietsend naar de Dood

Het stalen ziekenhuisbed wordt geruisloos over de zwarte vloer gereden, terwijl een eenzaam fietswiel zijn laatste ronde maakt. De man achter het bed is Kobe, een leraar met een passie voor wielrennen en een gezond gezin, die onverhoopt de zorg voor zijn stokoude vader op zich heeft genomen. Tussen de medicijnen, plasdekens en administratieve bijkomstigheden verliest hij de grip op zijn leven, terwijl de dood van zijn kopman steeds dichterbij komt.

Kurt Defrancq vertelt het verhaal over de zorgen van een mantelzorger op een kleine, persoonlijke manier. Het publiek zit met Kobe rond het bed van zijn vader en wordt zo opgenomen in het hart van een verontruste familie. Begeleid door de warme tonen van een cello, volgen we de negen maanden waarin Kobe zijn vader laat opleven door hem voor te bereiden op de honderdste editie van de Ronde van Vlaanderen, een laatste rit voor beide mannen.

Met de mantel der liefde is een herkenbare situatieschets voor de mantelzorger, een prille voorstelling over leven en geleefd worden.

Afbeelding: Cecilia - Uit verdriet geboren

Uit Verdriet geboren

Het Portret van een Mecenas

In het licht van een enkele spot staat een vrouw achter haar schildersezel. Het geluid van een eenzame viool vult de gevallen stilte met weemoed en in al het omringende zwart is zij het enige in kleur. Ze schildert. Kunst, ontstaan uit triestheid, vormt een mateloos geluk. Grove penseelstreken en zware klodders verf verdwijnen als vluchtige gedachten op het ongebruikte canvas. En terwijl de viool steeds hoger zingt, blijft de vrouw werken, ze blijft streven, ze blijft zwoegen tot de laatste streek. Het licht dooft.

“Uit verdriet geboren” is een waarachtig portret van Helene Kröller-Müller, de vrouw achter het befaamde Kröller-Müller Museum op de Veluwe. In een wereld van mannen wist zij talloze tegenslagen te verweren en haar droom om een kathedraal voor de kunst te bouwen te verwezenlijken.

Julika Marijn zet Helene neer als historisch figuur in een hedendaagse setting. Door de ogen van een middelbare vrouw die worstelt met kinderloosheid en huwelijksproblematiek zien we de schatrijke Helene, die weldegelijk kinderen had, maar een moeizame band met haar dochter onderhield. Haar leven wordt ontdaan van vooroordelen met als kroonstuk de driehoeksverhouding van Helene, haar echtgenoot en Sam van Deventer, haar zelfbenoemde zielsverwant, aan wie ze meer dan drieduizend brieven schreef. Met pakkende beelden, kwetsbare muziek en persoonlijke brieffragmenten wordt er een beeld geschetst van de kunst van het leven, zoals dat niet eerder is vertoond.

“Uit verdriet geboren” is een diepgevoelde en ijzersterke voorstelling. Het verhaal over de vrouw die kunst zag in het onbekende en het onbekende ontdekte in kunst leeft voort om nooit meer te worden vergeten.