Uit Verdriet geboren

De conciërge doet de deur voor me open, houdt zijn wijsvinger voor zijn mond en wenst me geluidloos een ‘veel plezier met de voorstelling’ toe. Stilletjes glip ik de balkonruimte in en doe mijn best niemand te storen. Ik als onervaren theaterkijker heb niet begrepen dat ‘aanvang 20:15’ betekent dat je dan in de zaal moet zitten en niet drie minuten later op je dooie gemakje aan hoort komen te fietsen. Ik hoop maar dat er in die eerste paar minuten niet al te veel belangrijks gezegd is.

Daar staat ze, Julika Marijn. 3400 brieven gelezen voor een musical die op het laatste moment niet doorging. Nu staat ze hier, in haar eentje, enkel bijgestaan door wat poppen en schilderijen, met haar eigen voorstelling. In een schilders jas vertelt ze het verhaal van Helene Kröller Müller: een van de eerste vrouwen in Europa met een grote kunstcollectie, maar een van de zovelen in een ongelukkig huwelijk. Het ene moment vertelt ze óver haar, het ander moment ís ze haar. Tegelijkertijd laat Julika een beetje van haar eigen leven doorschemeren. Twee compleet verschillende verhalen vermengen zich tot een geheel, op een pratende, zingende, schilderende en spelende manier. Die afwisseling zorgt ervoor dat je niet afdwaalt en dat het verrassend blijft.

Helene Kröller Müller leer je kennen als een vrouw die haar mannetje kon staan in een wereld waar de mannen het voor het zeggen hadden, maar Julika doet zeker niet voor haar onder.

 


 

Nieuwe Familie

Daar zat ik dan, op een rood klapstoeltje in een zaal waar ik nog nooit was geweest. Ik wist niet zo goed wat ik moest verwachten, maar had net ontdekt dat ik een van de toneelspelers kende van tv, dus goede voorstelling of niet, ik was blij.

De ruimte was ingericht als een soort huiskamer, slaapkamer en keuken tegelijk. Links zag je een bed, bestaande uit vier op elkaar gestapelde luchtbedden met daarop kussens en een dekbed. In het midden stond een tafel met wat stoelen (die naast keukentafel ook prima diende als restaurant) bekleed met dekbedden. Als laatste was er een keuken. Aan de ene kant gaf het een warme en gezellige huiselijke sfeer, aan de andere kant leek de ruimte de oneerlijkheid van alles te willen benadrukken.

Na wat geroezemoes dimden de lichten. Die ene die ik kende van tv kwam op en liep naar het midden, waar een schijnwerper licht op de vloer, en nu ook op haar wierp.

Vanaf het moment dat ze begon te vertellen, werd je meegenomen in haar verhaal, of je dat nou wilde of niet.

Het ging over Muayard en Amir die samen vanuit Syrië de grote oversteek hadden gemaakt. Eenmaal aangekomen in Europa aangekomen, gingen ze allebei hun eigen weg. Maar toen Muayard in Amsterdam een logeerplek vond bij Sanne, duurde het niet lang voor Amir er ook bij kwam.

De hele voorstelling werd er afwisselend spelend en vertellend duidelijk wat er in die twee jaar dat ze vaak bij Sanne logeerden allemaal was gebeurd. Van feestjes tot zoekgeraakte telefoons. Van een bootreis tot mensonwaardige kampen. Van een kat die een luchtbed leeg prikte tot de leegte die ze soms voelde als ze aan thuis dachten. Het kon van enorm grappig naar intens treurig gaan. Dat maakte dat je soms geconfronteerd werd met dingen die je niet eerder had gezien of niet had willen zien. Amir zou bijvoorbeeld pas na een half uur ongeveer op het toneel verschijnen, maar kwam elke keer per ongeluk te vroeg op. Sanne en Muayard zeiden dan zuchtend: ‘Amir je bent nog niet aan de beurt’. Na de derde keer gaven ze de hoop op en zeiden ze tegen hem dat ze wel zouden doen alsof hij er niet was tót hij aan de beurt zou zijn. Amir antwoorde dat hij dat wel gewend was, omdat hij een vluchteling was en mensen dus wel vaker deden alsof hij niet bestond. Die kwam binnen, want ik kon niet ontkennen dat ik er soms ook zo over dacht.

In die twee uur die de voorstelling duurde, kreeg ik bewondering voor de manier waarop ze zo open over hun eigen levens durfden te praten en dat ze, naast alles moeilijke dingen die ze hadden meegemaakt, nog zo mooi in het leven stonden.

Ze eindigden met zijn drieën zittend rond de keuken-/restaurant tafel en ze vertelden wat ze de afgelopen jaren hadden geleerd. Het was een mooi plaatje, zij zo dicht naast elkaar. Als een echte familie.

Ik heb die avond niet alleen kennis gemaakt met het vlakkevloertheater, maar ook met de bijzondere levens van drie totaal verschillende mensen: een actrice en twee Syrische vluchtelingen. Maar voor elkaar, en ook voor de mensen in de zaal, waren ze veel meer geworden dan dat.