Cookies Wij gebruiken cookies om de website optimaal te laten functioneren en om in te spelen op de informatiebehoefte van onze bezoekers. Door gebruik te maken van onze website stemt u in met het plaatsen van cookies. Lees meer hierover in onze privacy- en cookieverklaring.
Afbeelding: Theaterzaal - klein blog 5

BLOG: Welke soorten theaters zijn er eigenlijk?

5-12-2018

Blogger Freek dook in de wereld van theater en ging op zoek naar antwoorden

Een verlaten fabriekspand, midden in het bos of gewoon in een theater. Niks is te gek en tegenwoordig is elke plek een theater in spe. Maar wist je dat de ‘gewone’ theaters niet allemaal hetzelfde zijn. Er zijn genoeg verschillen te zien in de Nederlandse theaters. Eentje daarvan is vrij opvallend. Namelijk de plek waar de acteurs en het publiek zich bevinden tijdens de voorstelling. Deze is door de loop van de eeuwen drastisch veranderd.

Lijsttheater
Als ik zeg dat het theater iets leuker is dan het museum zeg ik dat natuurlijk wel met enig vooroordeel. Maar ook in het theater heb je lijsten. In het museum zitten deze, als mooi versiersel, om het doek heen. Jij, als toeschouwer, kijkt naar het tafereel dat zich voor je afspeelt. In het theater bestaat de lijst uit de randen die om het podium zitten. Als bij een soort kijkdoos kun je wel de voorstelling zien, maar wordt je er nooit echt onderdeel van. Er is een gevoel van afstand. Dit wordt extra benadrukt door het hoge podium dat zich tussen het publiek en de acteurs bevindt.

Voordelen van dit soort theater is dat je allerlei technische onderdelen zoals lampen, werknemers, acteurs die zich in de coulissen bevinden en decors niet zichtbaar zijn voor je publiek. Je aandacht is volledig gefocust op het tafereel dat zich voor je afspeelt. Een nadeel is wel dat je de voorstelling van alleen de voorkant kan bekijken.

De zwarte doos
Naast dat deze in een vliegtuig zit, is het ook een theaterterm. Deze vorm van theater is ontstaan vanaf de jaren ‘70 toen het theater werd gestript tot er niks dan een kale ruimte overbleef die zwart was geschilderd en waar de acteurs en het publiek zich in dezelfde ruimte bevinden. Er was geen podium en de zitplekken van de bezoekers staan meestal in tribune vorm. Het werd dus ook wel de black box of zwarte doos genoemd. Beter bekend als vlakkevloer theater. Bij deze vorm van theater zijn er meerdere kijkrichtingen mogelijk.

Cultura heeft zo’n vlakke vloer. Bezoekers zeggen regelmatig dat ze het fantastisch vinden, omdat het zo kleinschalig en intiem aanvoelt. Ze worden helemaal in het verhaal gezogen. Ze horen en zien alles wat er gebeurt. Ze kunnen de acteurs horen ademen en zien de zweetdruppels als kleine parels op de voorhoofden schitteren. Hopelijk valt het met de geur dan wel mee.

Niks is dus te gek bij de vlakkevloer. De mogelijkheid is er om tijdelijke opstellingen te maken in verschillende formaties. Hierdoor kunnen er verschillende voorstellingen worden gespeeld. Er is niet, zoals bij lijsttheater, één duidelijke scheidingslijn waar de bezoekers als het ware door een vierde muur kijken, maar een ruimte waarin acteurs en bezoekers met elkaar mixen of één worden. Onze bezoekers zijn er in ieder geval dol op.

Door Freek Drenth

Drie bloggende jongeren dompelen zich dit seizoen onder in de wonderlijke wereld van theater. Freek is één van de bloggers. Hij is voormalig Theaterkijker van Cultura en blogt voor Cultura over theater en het theaterleven.